Spurt og svarað um ellilífeyri
Stutt svör við algengustu spurningunum um ellilífeyri Tryggingastofnunar — aldur, búsetuskilyrði, fjárhæð, tekjuskerðingu og hvort hægt sé að hefja töku fyrr en almenna markið segir til um.
Almenna aldursmarkið er 67 ára. Sjómenn með nægan starfstíma geta þó hafið töku við 60 ára, og hægt er að flýta almennri töku til 65 ára gegn varanlegri lækkun, sé samþykki lífeyrissjóðs fyrir hendi.
Nei. Ellilífeyrir Tryggingastofnunar byggist á búsetu á Íslandi, ekki á iðgjaldagreiðslum. Hann er sjálfstæður réttur, óháður lífeyrissjóðsaðild.
Að lágmarki 3 ár til að eiga rétt yfirhöfuð, og 40 ár fyrir fulla fjárhæð. Sé búsetutíminn þar á milli, reiknast rétturinn hlutfallslega.
Fjárhæðin lækkar um 45% af eigin tekjum þínum umfram frítekjumark — 498.000 kr. árið 2026, að viðbættu sérstöku frítekjumarki fyrir atvinnutekjur upp á 2.400.000 kr. á ári.
Já, með tvennum hætti: sjómenn með nægan starfstíma við 60 ára, án nokkurrar skerðingar, eða hver sem er við 65 ára gegn varanlegri lækkun og samþykki síns lífeyrissjóðs.
Nei — skerðingin miðast við allar þínar eigin tekjur, ekki bara laun, svo ein tala inn myndi gefa ranga niðurstöðu fyrir flesta. Þessi hluti vefsins útskýrir reglurnar og fjárhæðirnar; fyrir persónulegt mat er rétt að hafa samband við Tryggingastofnun.