Fjárhæð ellilífeyris

Full fjárhæð og hlutfallsleg búseta

Fullur ellilífeyrir er 3.693.948 kr. á ári, greiddur til þeirra sem eiga 40 búsetuár eða fleiri. Hvert búsetuár undir því marki vegur 92.349 kr. af upphæðinni — sé búsetutíminn t.d. helmingur af 40 árum, er fjárhæðin áður en tekjuskerðing kemur til því sem næst helmingur af fullri fjárhæð.

Skerðing vegna eigin tekna — 45%

Ellilífeyririnn í heild sinni — ekki einhver hluti hans — lækkar um 45% af eigin tekjum lífeyrisþegans sjálfs, þar til hann fellur alveg niður. Engin eignaskoðun fylgir; skerðingin miðast eingöngu við tekjur. Tekjur maka teljast ekki með, en fjármagnstekjur hjóna skiptast til helminga milli þeirra við útreikninginn, óháð því á nafni hvors þeirra eignin sjálf stendur.

Frítekjumörkin sem raunverulega gilda 2026 og 2027

Áður en skerðingin reiknast dregst frá almennt frítekjumark. Lögin sjálf prenta 720.000 kr. sem það mark — en fyrir árin sem nú standa yfir gildir í staðinn sérstakt, tímabundið ákvæði: 498.000 kr. árið 2026 og 558.000 kr. árið 2027. Það eru þessar tvær tölur sem raunverulega ráða skerðingunni þessi ár, ekki upphæðin sem stendur í meginmálsgreininni sjálfri. Til viðbótar er sérstakt frítekjumark fyrir atvinnutekjur — launatekjur af vinnu — sem gildir ofan á hitt markið: 2.400.000 kr. á ári, jafnt fyrir fullan og hálfan lífeyri.

Hálfur ellilífeyrir

Sá sem þegar fær greiðslur úr lífeyrissjóði getur valið að taka aðeins hálfan ellilífeyri frá 65 ára aldri — tveimur árum fyrr en almenna markið — gegn því að lífeyrissjóðurinn samþykki samsvarandi hálfa töku og viðkomandi vinni ekki meira en hálft starf. Hálfur ellilífeyrir er 1.846.980 kr. á ári — sú tala er lögbundna fjárhæðin sjálf, ekki nákvæmlega helmingur fullrar fjárhæðar, og er skert með sömu 45% reglu, en gegn sínu eigin, rýmra frítekjumarki: 3.900.000 kr. á ári.

Ekkert sérstakt lágmark, ekkert lögbundið hámark

Enginn sérstakur lágmarkslífeyrir er greiddur ofan á þá fjárhæð sem reglurnar hér að ofan skila — full eða hálf fjárhæð, skert samkvæmt tekjuskerðingunni, er heildargreiðslan sjálf.

Ekkert ákvæði setur beinlínis hámark á fjárhæð ellilífeyris umfram það sem tekjuskerðingin sjálf gerir — lífeyririnn fellur einfaldlega niður þegar tekjur eru nógu háar.

Verðlags- og launatengd hækkun

Fjárhæðirnar breytast árlega miðað við hvort er hærra: hækkun launavísitala (lög um launavísitölu) eða hækkun vísitala neysluverðs — lífeyririnn hækkar aldrei minna en verðlagið, jafnvel þótt launavísitalan hækki minna. Breytingin er mæld yfir 12 mánuði aftur í tímann frá júní ár hvert. Lögin sjálf tilgreina ekki berum orðum hvaða almanaksmánuð breytingin tekur gildi — allt bendir til janúar, þar sem breytingin fylgir fjárlögum hvers almanaksárs, en það er ályktun dregin af nærliggjandi ákvæðum en ekki orðrétt ákvæði í greininni sjálfri. Engin uppfærsla á fyrri starfsævitekjum kemur við sögu hér — ellilífeyrir er föst krónutala sem skerðist af núverandi tekjum, ekki upphæð sem byggist á langri tekjusögu eins og í lífeyrissjóðakerfinu.

Af hverju er engin reiknivél á þessari síðu

Tekjuskerðingin miðast við ALLAR eigin tekjur lífeyrisþegans — lífeyrissjóðsgreiðslur, atvinnutekjur, fjármagnstekjur og fleira — og útkoman fer því eftir heildarmynd sem aðeins þú sjálf/ur þekkir. Ein tala inn myndi gefa ranga niðurstöðu fyrir flesta lesendur frekar en enga. Þessi síða sýnir því reglurnar og fjárhæðirnar sjálfar; fyrir útreikning á þinni eigin greiðslu er rétt að hafa samband við Tryggingastofnun.